Requiem voor een referendum

Waarom zou de soap over een treintje tussen Gouda en de kust u interesseren? U, die niet langs het traject woont? Omdat het illustreert hoe onvoorstelbaar kronkelig prestigeprojecten zich voortbewegen, hoe kritische burgers via internet de publieke opinie onvermoed kunnen beïnvloeden en … hoe breed gedragen verzet, ondanks een referendum, geen gewicht in de schaal legt zodra de provincie het Hoge Woord* laat vallen.

Haec libertatis RGL (‘Al dit omwille van die stomme tram’)

Wat het helaas niet vermag te illustreren is hoe een klein maar dapper stadje succesvol weerstand bood tegen de overheersing, want dit keer is Leiden echt verloren. Het bestuur heeft de sleutels zonder enige strijd uit handen gegeven en daar o.a. 2 wethouders voor geofferd. Op 12 februari heeft de strijdbare oppositie vergeefs geprobeerd gaten te schieten in de toren van onwankelbare onwil waarin de verraders zich hebben verschanst. De democratie was reeds enige maanden daarvoor in de as gelegd.

Hoe heeft het zover kunnen komen? Voor de voorgeschiedenis, een overzicht van de gebeurtenissen tot aan het referendum van 7 maart 2007, lees Tramlijn-begeerte. Dan nu de balans van de afgelopen roerige periode:

on the right track …

De uitslag van het referendum was glashelder: 69% van de Leidenaren wil niet ‘dat de stad Leiden meewerkt aan de RGL door Leiden’. “Hij komt er niet!” riep ook de PvdA – de kiezer had immers gesproken. De kersverse gedeputeerden van de Provincie lieten echter direct weten daar geen boodschap aan te hebben. Behalve de meerderheid van de Leidse bevolking zijn ook belangenorganisaties als STOOM, ROVER en de Fietsersbond tegen de RGL. De NS liet weten dat ze, nu de RGL er wrsl. niet zou komen, wel weer bereid waren om de tafel te gaan zitten v.w.b. verbreding van het enkelvoudige stuk spoor tussen Leiden en Utrecht.

Er werd besloten een Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) op te stellen, waarbij vrije busbanen over de Hooi- en Langegracht bij gebleken succes op termijn zouden kunnen worden vertramd. Het plan als geheel werd van alle kanten positief beoordeeld, omdat het een integrale visie op alle vormen van vervoer inhield. Sommigen spraken min of meer openlijk de verwachting uit dat die hele tramtrein er al niet meer van zou komen, omdat de provinciale plannen zowel financieel als inhoudelijk behoorlijk bleken te rammelen. Mocht Leiden in de wielen gereden worden, dan kon ze altijd haar bijdrage intrekken en was het hele project in 1 klap van de baan.

… and still hit by a train

Na de zomer bleek echter dat er nogal wat voor nodig is om van een rijdende trein af te springen. Het college wilde in vergaande mate ‘ja’ tegen de provincie zeggen – als zou het Hooigracht-tracé in overeenstemming met het referendum zijn. Dit ging de SP-wethouders te ver: het stomme ding bleek toch de verwachte splijtzwam. Vervolgens werd ook de rest van het college naar huis gestuurd. Oppositie-partij CDA maakte daarop een lenige radslag en schaarde zich ineens achter de RGL, gezien de realiteit en zo… De juridische adviezen over de positie van Leiden blijken nl. zéér verschillend uitgelegd te kunnen worden (zie ook: e en h).

Dientengevolge hebben we nu een ‘breed’ pro-RGL-bestuur (bestaande uit PvdA, GL, VVD en CDA) dat blijft volhouden dat ze het referendum respecteren en dat het maar het beste is om geen ruzie te krijgen met de provincie. Hoe meer gekonkel er aan ons langs trekt, des te meer men in de stad iets heeft van ‘over mijn lijk!’. Daarbij zijn we vooral aangewezen op beproefde methoden uit de Middeleeuwen, vrees ik. Als ons in 2010 wederom de mogelijkheid wordt geboden om onze eigen vijand te kiezen, zullen we die beker dan maar eens laten passeren?

moderne Robin Hoods

Er liggen nog 2 ijzers in het vuur teneinde de Provincie Zuid-Holland te doen buigen. De SP Statenfractie doet een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur om boven tafel te krijgen waarom de Provincie meent zich aan het opstellen van een Milieu Effect Rapportage (MER) te kunnen onttrekken en Stichting Openbaar vervoer Op Maat (STOOM) beent naar de rechter vanwege het dreigement van de doorzettingsmacht*. In mijn kristallen bol zie ik – helaas! – geen van beide zegevieren.

de belangrijkste bezwaren tegen de RGL (z.o. a en b):
1) De berekening van de kosten deugt voor geen meter (voor Leiden geldt bv. dat onder andere de herinrichting van het Stationsplein ad 5 mio en de versteviging van bruggen en overkluizingen ‘niet is meegenomen’), evenmin als die van de exploitatie. De (lokale) kosten voor het ‘alternatieve’ Hooigrachttracé zijn nu op 90 miljoen beraamd.
2) De vervoerswaarde is zeer gering. Het is volstrekt onduidelijk of de RGL-West (richting kust) er gaat komen.
3) Los van de vraag of er eigenlijk behoefte is aan zo’n los lijntje, is het inefficiënt om door de Leidse binnenstad te gaan kachelen. De straten zijn te smal, zo is al eens gebleken. De verkeersveiligheid zal niet toe- maar afnemen.
4) Alle relevante belangengroeperingen zijn tegen, omdat er geen vervoersproblemen mee worden opgelost en alle andere weggebruikers extra in de knel zullen komen.

Het is, kortom, een broodmager en dus onevenredig duur antwoord op vervoersproblemen, waarvan het een aantal nieuwe erbij zal creëren. Er is bovendien veel schade berokkend aan de geloofwaardigheid van de politiek. Gedane zaken, gebaseerd op dromen van stijgende grondprijzen in o.m. het Groene Hart, nemen blijkbaar toch geen keer. De Nationale Ombudsman liet al weten dat de gang van zaken rond het referendum geen schoonheidsprijs verdient. Maar de pluchen stoelendans rond het stalen monster vindt in extase plaats – ons lot ligt in de handen van dwazen.

* Provinciale bestuursdwang of doorzettingsmacht is pas sinds enkele weken van kracht middels de nieuwe WRO (Wet Ruimtelijke Ordening).

relevante links:

van voor het referendum:
a) Enkele feiten
b) De strop of de dolksteek + dossier Paul Bordewijk

2007/2008:
c) Crisis dreigt in Leids college over Rijn Gouwe Lijn
d) ‘CDA mag het opknappen’
e) Nieuw college wil snel beslissing tracé RGL (bevat veel ‘links’) +
dossier SP-Leiden
f) Coalitieakkoord in de Raad (en verder)
g) RijnGouwelijn en Rijnlandroute
h) Het CDA en de RijnGouwelijn
i) Oppositie presenteert alternatieve overeenkomst RGL
j) ‘Provincie kiest RGL Breestraat’
k) Groen licht RGL-dwang Breestraat
l) Weg vrij voor RGL over Hooigracht

toegevoegd: Discussie over de RGL door de binnenstad van Leiden (2005/2010)

Update sept. ’10: De verkiezingen van 2010 brachten ons de wonderbaarlijke herrijzenis van D66 (van 2 naar 10 zetels) en een college met een open beleidsakkoord. Ze huldigen als leidend principe “Geen (medewerking aan de) RijnGouweLijn door Leiden” en vroegen een commissie o.l.v. senator Boele Staal om hen te adviseren hoe daar het beste inhoud aan kan worden gegeven. Uit het rapport, dat op 29-9 aan de raad werd gepresenteerd, komt naar voren dat verzet tegen de provincie zinloos is, maar ook dat een Milieu Effect Rapportage (MER) waarbij alternatieven moeten worden gewogen wel degelijk dient te worden uitgevoerd. Dit gegeven wordt vooralsnog door voor- en tegenstanders zeer verschillend geïnterpreteerd*. In elk geval gaat een MER-traject een jaar in beslag nemen (en in maart zijn er provinciale verkiezingen).

*zie de reacties van de 4 collegepartijen: SP, D66, VVD en CDA

Update april ’11: Op 21 april komt er ineens toch nog onverwachts een einde aan de boze droom, met de presentatie van het akkoord van het nieuwe provinciebestuur. Men wil de RGL over bestaand spoor aanleggen, met vertrambare busbanen richting de kust. Ondanks dat ons steeds werd voorgehouden dat de bestaand spoor-variant pas echt een dure grap was, schiet er nu 100 mio over die van OV naar asfalt wordt overgeheveld. De Ringweg-Oost, waardoor we reeds op voet van oorlog met Leiderdorp waren geraakt, gaat weliswaar nu niet door, maar de Rijnlandroute wel – en wel via het meest omstreden tracé: door Voorschoten, Stevenshof en Oostvlietpolder. Niettemin was het voor velen een feestdag, hoewel de provincie ook heel wat uit te leggen heeft en schadeclaims tegemoet kan zien.

foto’s: 1. aan u de keuze: goedschiks of kwaadschiks. 2. de Blauwe Tram, bijgenaamd ‘de moordenaar’, destijds in de Breestraat. 3. een live-simulatie van het effect van de RGL in de huidige Breestraat.

Advertenties

17 Responses to Requiem voor een referendum

  1. In Cognito says:

    Ik ruik een heleboel politiek handje klap.
    Ga mij mrgen even verder verdiepen…

  2. jan bouma says:

    @Ina
    Trek er maar een week of zo voor uit..:)))
    @Joke
    Zie ook nog je vorige blog… "komen wij wellicht toch nog wat Nader tot u!" :))

  3. JdK says:

    Verloren zaak dus, tijd om de zon in het water te gaan zien schijnen:
    1 trams produceren geen uitlaatgassen of verbrand rubber
    2 als ze door de Breestraat mogen (vast wel) kunnen ze het minerva-volkje een beetje uitdunnen
    3 zwartrijden naar het strand wordt een stuk eenvoudiger voor de leijenaar
    4 inderdaad, shoppen in Alphen of Gouda is oninteressant. dan toch maar liever de koffiebus naar Düsseldorf of Keulen.
    Gek eigenlijk, de aanleg van stoomtramlijnen (die leuke fote van een ontspoorde blauwe (geen stoom) in de breestraat) legde het land buiten de stad open. Iedereen genoot ervan. Nescio ging nog met de tram van Haarlem naar Leiden op een zondagmiddag. Dat is nu een zeer omslachtige busverbinding. O tempora, o mores!

  4. Joke Mizee says:

    @ jan: je krijgt morgen beslist antwoord, aldaar.
    @ JdK: Een tram heeft als nadeel dat hij maar 1 traject kan bedienen. Hoe moeten al die verwachtingsvolle rollators en kinderwagens ooit bij een halte komen? Maar wel fijn voor het milieu, ja. Heerlijk gewoon. En mijn belastingcenten dan?!
    Vroeger was het al een gevleugelde uitdrukking om ‘pas je op voor de blauwe tram?’ tegen vertrekkende kroegmaten te roepen. Terminator III is echter net zo groot als een trein (z.o. toegevoegde 2e foto). Ze hadden hem ook over bestaand spoor kunnen laten gaan, maar ja die verdomde privatisering.Reactie is geredigeerd

  5. Joke Mizee says:

    Ik heb nog eens opgezocht wat er nou mis was met dat bestaand spoor- oftewel buitenom-tracé: zie op de sites van de http://www.leiden.nl/dspage.asp?objectid=36884 en de http://leiden.sp.nl/bericht/8266/060613-discussie_over_rgl.html. (De laatsten vonden een ja/nee-referendum blijkbaar ook aantrekkelijker dan of/of.) De discussie van de keuze voor het type voertuig/rails loopt er dwars doorheen, maar kan ik helaas niet vatten. Wat de overige knelpunten betreft (naar mijn mening althans):
    – Ongelijkvloerse overgangen zijn sowieso bijzonder wenselijk en het Rijk zou daaraan mee kunnen betalen.
    – Een halte bij het Stadsparkeerplan (SSL) zou ideaal zijn – dat is waar nu automobilisten met gratis shuttlebusjes naar het centrum gaan. De ironie wil dat Prorail eigenaar is van dat terrein, maar kort geleden heeft de raad besloten dat SSL daar moet kunnen blijven en ‘schone’ busjes* zal gaan krijgen.
    – Leiden CS als kopstation is prima – dus niks geen sloop in Transvaal. Maar kennelijk zie ik iets over het hoofd? Als ‘de West’ idd. niet doorgaat, heb je geen kopzorgen hoe je je weg moet vervolgen. Perron 1 vormt nu ook begin en eind van het traject Leiden-Alphen-Utrecht.
    Nog beter: vergeet die RGL en maak eindelijk sneltreinen naar Utrecht mogelijk. Voor de Provincie ligt die stad echter voorbij de rand van de wereld.
    * De Leidse SP maakt zich o.a. sterk voor bussen op waterstof. De term ‘opstuwen in de vaart der volkeren’ komt me daarbij altijd letterlijk voor de geest te staan.Reactie is geredigeerd

  6. maria says:

    Eindeijk en lang verwacht. Goed zo Joke, breng het reginale nieuws onder de aandacht van meer mensen.Reactie is geredigeerd

  7. Joke Mizee says:

    En wat denk je, zal de democratie terugkeren? Is deze plaag nog afwendbaar?

  8. Ina Dijstelberge says:

    @ Joke :dat extra ged wat de minister inmiddes heeft gevonden, gaat daarvan ook een deel naar de verdubbeing van de lijn Leiden-Utrecht.
    Verder is het interessant om de commissie en raadsverslagen over het onderwerp te bekijken.
    Ook zijn provinciae versagen van beang, metname waar het het door de provincie afgedwongen besluit betreft.

  9. Joke Mizee says:

    Het schijnt idd. dat de NS nu met die krachttoer bezig is. Tussen Leiden en Woerden liggen veengrond en zo’n 100 bruggen – maar het moest toch een keer gebeuren. Punt is dat men alles achter de NS om heeft bekokstoofd, en NS gaat natuurlijk geen rails uitrollen voor de concurrentie. Tussen Alphen en Leiden L’schans rijdt de RGL trouwens al – op het spoor, niet door de stad. Wrsl. weet niemand precies waarom het ‘zo moest lopen’.
    Bovendien is dat tracé al zo’n 2 jaar compleet uit beeld. Ook de oppositie wilde eigl. liever geen RGL – en indirect is daardoor de keuze toch ‘ja of ja’ geworden…
    De notulen dat is onderhand een flinke berg, om in te verdwalen. Doordat elke partij minstens een keer van standpunt is veranderd en men elkaar en ook zichzelf voortdurend tegenspreekt, is niet te achterhalen of bv. de 2e bestuursovereenkomst zou kunnen worden ontbonden. Rapporten die de gewenste resultaten tegenspreken zijn en blijven onofficieel. (Maar het SP-archief (zie e) is goed te behappen.)
    – Die bestuursdwang waardoor men meteen plat op de vloer ging liggen, was ‘slechts’ een dreigement. En nog avant la lettre óók, want de wetgeving was nog in de maak. Niemand weet dan ook op welke gronden en in welke mate een stad gedwongen kan worden iets tegen haar zin te doen. Dan is er ook nog een kleine complicatie: het is tegen de wil van de stad, maar niet van het bestuur.
    – Over de MER-rapportage beweert de Provincie dat de landsadvocaat hen heeft bezworen dat die niet nodig zou zijn, maar het stuk waar dat uit zou moeten blijken verklaarden ze vervolgens niet-openbaar. Dat is waarom ze nu geWOBd worden.

  10. Joke Mizee says:

    Ach, daar sneuvelt de WOB-poging reeds! De boosdoener was artikel 11 van deze nog steeds zwaar overschatte wet.http://www.leidschdagblad.nl/nieuws/regionaal/leidenenregio/article3837704.ece/Advies_RGL_blijft_geheim maar: SP-statenlid Erik Maassen had het advies opgevraagd en mag het wel inzien, maar is ook geheimhouding opgelegd.
    Als er al een milieumaffia bestaat, dan luidt z’n naam Provincie.

  11. Ina Dijstelberge says:

    Jezus Christus, ze dekken het wel alemaal af. Wat een beerput moet daaronder zitten. Ik zou willen dat er weer een aantal goede onderzoeksjournalisten opstonden of dat ik wat vrijer was in mijn bewegingen…

  12. Joke Mizee says:

    Och, je raakt aan de stank gewend, het ligt allemaal op straat. Al in 2005 werd door Adri Duijvestein, kamerlid en voorzitter van de Tijdelijke Commissie Infrastructuur, met klem aangeraden een nieuw, onafhankelijk onderzoek te starten als we niet dezelfde kant op wilden gaan als de Betuwelijn. Hij deed dat o.m. in het programma Netwerk. De respons kwam zo’n beetje neer op ‘gezeur van een of andere bemoeial’. Dit jaar mengde Paul van Amersfoort, rechter bij de Hoge Raad, zich op persoonlijke titel in het http://www.stoomleiden.nl/RijnGouweLijn/2008/080130RechterHekelt.aspx over de juridische kansen, wat als zeer not done werd beschouwd. Het enige wat we nog kunnen doen is in 2010 aan de raad de rekening presenteren van deze one issue-coalitie (die ook verder alleen maar brokken maakt) en dan maar hopen dat de Raad van State ons tegen de ontspoorde bestuurslaag van de provincie (en tegen de rijksoverheid die hen doorzettingsmacht geschonken heeft) weet te beschermen.

  13. FreeMinds says:

    Waar blijft je vrije geest, Joke?
    Join the few!

  14. Joke Mizee says:

    Hoi FreeMinds, hier is mijn vrije geest! En die is vanzelfsprekend ook ‘daar’ en everywhere. Als ik wat te melden heb zal mijn geest zich uitspreken, no worries.

  15. jan bouma says:

    Hahahaha..Zie 12:49
    "Freeminds" wenst de geest te indoctrineren van de werkelijke "free minds!"
    Kijk, Joke! Al pleur je mijn opvattingen in de prullenbak..; ik zal er vrede mee hebben maar ik reken dan wel op een motivatie.
    Ga niet in op "Freeminds" die je slechts wensen te indoctrineren. Zie je vorige blog en ook dat van @Aad verbaast omdat ik daar ook wat rechtzettingen pleegde. Groet! JB

  16. Joke Mizee says:

    Bouma, je bent off topic – dit blog gaat over de RGL en niet over jou.

  17. Joke Mizee says:

    Zoals gezegd was er na een inspraaktraject een GVVP ontwikkeld dat breed gedragen werd, maar naderhand werd dit verbasterd tot een RGL- en Ringwegplan. Deze zgn. Ringweg-Oost staat los van enige samenhangende visie, lost dus niets op maar is wel dwars door een woonwijk getekend. Negen wijkverenigingen hebben zojuist een http://www.sleutelstad.nl/cgi-bin/news/gen1.pl?action=artikel&id=17781 gedaan. Ben benieuwd waar het dit keer op uit zal draaien…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: